afwijzingBlogHooggevoeligheidHSP

Komt afwijzing bij jou ook zo binnen?

Het gevoel van afwijzing, we kennen het allemaal. Tijdens de gymles of voetbal als laatste worden gekozen. Niet horen bij de populaire jongens en meisjes op school….Man, wat kan ik die pijn nog voelen die deze situaties bij mij opriepen.

Als je hooggevoelig bent (HSP) kun je extra gevoelig zijn voor mogelijke afwijzing. Uit onderzoek tussen twee groepen HSP (Van Hoof, 2016) blijkt dat de ene groep HSP voornamelijk ziet als talent, terwijl de andere deze voornamelijk ziet als last. Het verschil tussen deze twee groepen is de aanwezigheid van anticipatie op afwijzing. De groep die voornamelijk de lasten ervaart van zijn eigenschap blijkt een constant verhoogde waakzaamheid op afwijzing te hebben. Deze gevoeligheid voor mogelijke afwijzing lijkt zijn oorsprong in de vroege jaren van de HSPer te hebben. HSPers die vroeger door hun omgeving voldoende liefdevol zijn gezien en erkend (emotioneel) ervaren later minder lasten van hun eigenschap. Ze lijken vervolgens ook minder gevoelig voor afwijzing in vergelijking met de HSPers die in hun jeugd onvoldoende zijn gezien en erkend.

Self fulfilling prophecy

Hierdoor is deze laatste groep HSPers steeds alert op mogelijke afwijzing. Dit verklaart ook waarom kritiek krijgen er vaak zo inhakt bij HSPers. De diepgaande informatieverwerking, die HSPers zo kenmerkt, werkt als het ware zo ook tegen hen. Dit met gevolg dat er een oud verdedigingsmechanisme wordt getriggerd. Dit kan vervolgens leiden tot ‘acting out’ gedrag zoals het kwaad en boos reageren vanuit het tekort gedane kind. Het mag duidelijk zijn dat dit vaak tot niet wenselijk gedrag leidt in de context van de situatie en dat dit gedrag juist de ervaring van afwijzing in stand houdt (self fulfilling prophecy).

Kun je hier wat aan doen?

Het goede nieuws is dat je jezelf kunt leren hier beter mee om te gaan. De eerste stap is het herkennen van een situatie die het gevoel van afwijzing bij je oproept.

Zodra je merkt dat je wordt geraakt, door bijvoorbeeld kritiek, probeer je dit rustig terug te geven aan de zender van de boodschap. Je verifieert hiermee of dat wat je hoort ook wordt gezegd en bedoeld door de zender. Vaak reageert ons stressbrein zo sterk in een dergelijke situatie dat we niet meer goed onbevooroordeeld kunnen luisteren. Hier hebben we namelijk onze prefrontale cortex voor nodig.

Vaak zal de zender zijn of haar boodschap nuanceren. Je geeft ook jezelf hiermee meer tijd voor erkenning en om te kiezen met welk gedrag je de potentiele afwijzing benadert. Verval je in je automatische allergische reactie (vanuit je kindrol) of kies je voor een leeftijdsadequate (volwassen) reactie.

Je bent niet jouw gedrag

Bovenstaande strategie heeft als voordeel dat je herkent en erkent wanneer je mogelijk gevoelens van afwijzing ervaart. Je checkt en valideert bij de ander of er echt sprake is van afwijzing of dat jij dat erin hoort. Vervolgens neem je verantwoordelijkheid voor je reactie, waarmee je recht doet aan jezelf en de ander. Het besef dat jij niet je gedrag bent, geeft ook ruimte voor feedback ontvangen. Wees hierin mild voor jezelf, fouten maken is niet erg. Het stelt ons juist in staat te leren. Als je meer zelfcompassie ontwikkelt heb je automatisch meer compassie voor die ander en ben je beter in staat te luisteren. Afwijzing gaat altijd op gedrag, niet om wie jij bent!

Hoe ga jij om met gevoelens van (mogelijke) afwijzing? Ik nodig je uit hieronder je verhaal te delen.

Workshop 'Hart voor jezelf'

Maak kennis met deze unieke workshop!
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.